میدونم خیلی از شما دوست دارید اسرار ساختن یک موسیقی راک را یاد بگیرید. من در این مقاله کوتاه قصد دارم به شما بیاموزم که چطور یک ساختار موزیک راک را طرح بندی کنید. در ابتدای آموزش ساخت و تنظیم موسیقی راک، سازبندی در موسیقی راک را برسی کرده و نقش هر ساز را مشخص کنیم.
قبل از شروع، لازم به ذکر است که اگر دانشی درباره بافتهای آهنگسازی ندارید، مقاله اصول آهنگسازی را مطالعه کنید.
سازهای اصلی در ساخت و تنظیم موسیقی راک
درامز (Drums)
شاید قدرتمند ترین ساز ریتمیک دنیا ساز درامز باشد. چه از نظر توانایی در نواختن شدت صوت دینامیکی (شدت یکی از اجزا) و چه از نظر نواختن شدت صوت مکانیکی (چند تا از اجزا با هم نواخته شود.) در واقع وظیفه اصلی درامز تغییرات داینامیکی و ایجاد گروو است. در نوشتن موسیقی به هر دو بخش باید توجه شود.
قطعا آهنگساز باید به تاکیدات مکانیکی و دینامیکی دقت کرده که در مواقع مورد نیاز افزایش و کاهش دهد. مثلا قطعات راک در بخش کوراس با افزایش تاکید روبرو هستند پس در این بخش ها از اجزای بیشتر درامز با داینامیک بیشتر استفاده کند و مثلا به جای های هت از کراش سیمبال استفاده کند. نکته بعدی گروو هاست.
عموما گروو های موسیقی راک استاندارد شده اند. عمد گروو ها روی سه بخش های-هت که تمام ضرب ها را نگه داشته، اسنیر که تاکیدات تخت و تیز را به عهده دارد و باس کییک که تاکیدات گرد را اجرا میکند. اجزایی چون تام تام ها و فلور تام تاکیدات بین جنس اسنیر تا کییک را بر عهده دارند و با نتهای مختلف کوک میشوند و بیشتر در قسمت پاساژ ریتم خود نمایی میکنند. سیمبال هایی چون راید، کراش ها و چاینا… تاکیداتی از جنس آهنی را ایجاد کرده.
یک آهنگساز راک باید با گرووها (grooves) و اجزای درامز آشنا باشد و اگر کمی درامز نوازی بیاموزد می تواند بسیار تاثیرات خوبی روی آهنگ بزار گروهای پروگراسیو مثل تول و آپث بسیار خلاقانه در نوشتن درامز عمل کرده و این خلاقیت در منحصر به فرد کردن موسیقی آنها موثر بوده.
گیتار باس (Bass Guitar)
گیتار باس در ساخت و تنظیم موسیقی راک، یا به صورت ریف وارد میشود یا نت های پایه یک بافت هموفون را ایجاد میکند. یا به هر دو شکل یعنی یک ریف روی بستر آکورد ها به وجود میآورد. اگر ساختار هموفون و آهنگ سازی در آن را نمیشناسید به مقاله آهنگسازی هموفون مراجعه کنید.
خوب ابتدا یک تعریفی از ریف داشته باشیم. به مجموعه نت ها و آکوردهایی که تداعی کننده یک ریتم هستند؛ ریف میگویند. این مجموعه یک بستر هموفون را فراهم میکند که روی آن سولیستها می توانند بنوازند. یکی دیگه از راه های استفاده از گیتار باس نواختن نت های اصلی آکورد هاست.
این روش بسیار مرسوم تر است فقط دو نکته در آن باید رعایت شود اول اینکه نت های باس باید تکی و نه به صورت آکورد نواخته شود زیرا نت های باس به دلیل تولید هارمونیک های زیادی که دارا هستند اگر به صورت آکورد بیایند باعث کدر شدن آهنگ میشوند.
دوم اینکه نت های باس بهتر است روی ضربه های کییک درامز سوار شده که گروو بهتری بگیرد. در کل با اینکه مردم عادی صدا گیتار باس را به خوبی تشخیص نمی دهند ولی نبود آن کاملا قابل لمس است.
به طور کل وظیفه گیتار باس ابتدا نواختن نت های پایه آکورد هاست در عین حال عامل ترکیب صدا بسیار بم درامز با بقیه گروه است به نحوی که نبود آن باعث بیرون ماندن صدای درامز از باقی گروه شده و علت آن هم پر کردن صدای گستره صوتی درامز تا ساز های دیگر است.
گیتار الکتریک (Electric Guitar)
شاید مهمترین نکته این مقاله این باشد که عمدتا نوازندگان گیتار الکتریک که وظیفهذهمراهی را به عهده دارند با پاورکورد نوازی نقش گیتار باس را ایفا میکنند و فقط یک بافت هموفون را برای موسیقی میسازند در صورتی که مهمترین وظیفه گیتار الکتریک ایجاد یک ریف است که فضایی تقریبا کنترپوآنی با خواننده ایجاد کند.
پس در قسمت همراهی بهترین عملکرد گیتار الکتریک ایجاد ریف است و در قسمت سولو نوازی هم که وظیفه آن بر همه دوستان مشخص است. فقط یک نکته گیتار الکتریک به دلیل داشتن افکت های پر از نویز از جمله فاز، دیستورشن و درایو و غیره صدای واضحی را در اجرای آکوردهای سه صدایی و بالاتر را به وجود نمی آورد.
برای نواختن این آکوردها بهتر است آنها را به صورت تک ضرب نت گرد اجرا کنید.
پیانو، کیبورد (Piano, KeyBoard)
سازهای کلاویه دار شاید نقش کمرنگی داشته باشند ولی امضای آنها زیر بزرگترین اثر های راک وجود دارد. ساز های کلاویه دار حال با صدای استرینگ ها یا هر رنگی وظیفه فضا سازی را به عهد دارند. ساز باس به خاطر هارمونیک های زیاد و گیتارالکتریک به خاطر افکت ها از اجرای آکوردها عاجز بوده و این فضای گاه خاکستر را ساز های کلاویه دار رنگ می بخشند.
برای نمونه می توانید به آهنگ تایم اثر گروه پینک فلوید گوش دهید و از فضا سازی این کار لذت ببرید.
خواننده (Vocal)
عموما خواننده های راک با تکنیک هایی چون رسپینگ، گرول، اسکریم، هد ویس… شناخته شده و جزو خواننده های برتر موسیقی به شمار می روند. ملودی که برای آنها نوشته میشود شاید دست آهنگساز را محدود نکند (به خاطر همین توانایی ها) ولی آهنگساز باید به نحوی ملودی را انتخاب کند که با ریف گیتار هماهنگی و در بستری هموفونی قرار بگیرد که گیتار باس و کیبورد می سازند.
چون خواننده در موزیک راک از همه بیشتر شنیده میشود پس سعی کنید بیشترین انرژی خود را برای ساختن بهترین ملودی صرف کنید. برای ساختن ملودی بهتر می توانید از مقاله “چگونه یک ملودی ماندگار و تاثیر گذار بسازیم؟” استفاده کنید.
استفاده از سازهای دیگر در ساخت و تنظیم موسیقی راک
اعم از فلوت، کلارینت، ابوا، هارمونیکا، ویالون، ویالونسل، ساکسیفون… که به عنوان سولیست وارد موسیقی می شوند که نمونه بارز آنها را در گروه های چون جثروتال، کَمل، پینک فلوید… میتوان شنید.
یک نکته بسیار کلیدی در ساخت و تنظیم موسیقی راک
با توجه به علایق موزیسینهای راک به ساز چلو یا همان ویالونسل، و ربط زیاد آنها به استفاد از این ساز؛ فراموش نکنید که فاصله نتهایی که برای این ساز مینویسید، تا ساز گیتار باس حداقل باید یک اکتاو باشد تا از ایجاد صدای کدر که بر روی کل موسیقی شما تاثیر مخرب میگذارد جلوگیری کنید.
کلام آخر
موسیقی راک یک موسیقی فاخر است، پس به دو ورس و دو کوراس بسنده نکنید و فضای بریج برای آن بسازید. سعی نکنید خیلی سریع موزیک را به انتها برسانید. سولو را حذف نکنید. از مدلاسیون کردن نترسید. سعی کنید ریف اصلی خود را یک بار در ابتدا برای جذب مخاطب بیاورید. در نوشتن، شعر خود را سانسور نکنید. در ساخت موسیقی راک، بلندتر و پر هیجان تر و سرکشتر از همیشه باشید.
بسيار عالي