کادانس در موسیقی یک فرایند سیر ملودی و هارمونی است که باعث ایجاد حس فرود یا پایان میشود. این روند در موسیقی یک سری فرمول هایی دارد که هر کدام را با نامی متفاوت بیان میکنند. به چند تا از مشهورترین آنها در این مطلب اشاره میکنیم.
کادانس پرفکت (کامل)
کادانس کامل از سیر تحول آکوردهای درجه چهارم به پنجم و سپس از پنجم به اول تشکیل میشود. در این کادانس فاصله پنجم درجه چهارم با نیم پرده پایین رونده به درجه پنجم میرسد و فاصله سوم درجه پنجم نیم پرده بالا رونده (نت محسوس) به تونیک میرسد و فاصله پنجم هم نیم پرده بالا رونده بر روی فاصله سوم تونیک حل میشود.
در عین حال فاصله اول درجه پنجم بدون تغییر به پنجم تونیک میرسد. این روند نیم پرده ها میل به توقف را افزوده و به همین خاطر به آن پرفکت یا کامل میگویند.
آثنتیک (معتبر)
تا حدود زیادی شبیه کادانس کامل است با این تفاوت که درجه چهارمی در سیر تغییر و تحول آکورد وجود ندارد. در آثنتیک درجه پنجم گاهی دارای یک هفتم کوچک میشود. فاصله هفتم میل درجه پنجم را برای حل بر روی تونیک بیشتر میکند. با این آکورد هفت. هفتم نمایان یا دومینانت هفت گفته میشود.(V, I)_(V7,I)
پراگال (آمین)
پراگال محبوب کرال های کلیسایی است. در زمان قدیم در زمان ادای کلمه آمین از پراگال استفاده میشد و به همین خاطر به آمین معروف شده. پراگال یک تغییر آکورد چهارم به اول است که در آن فاصله پنجم سابدومینانت ثابت مانده و فاصله سوم درجه چهارم نیم پرده پایین رونده روی فاصله پنجم تونیک حل میشود این حرکت میل پایان را در کادانس آمین به وجود میآورد.( IV, I)
ناقص
این کادانس خلاف جهت آثنتیک یا معتبر است. درجه پنجم بعد از تونیک مهمترین و تاثیر گذار ترین در راه گام است. ختم یک توالی که از تونیک میآید میتواند حسی شبیه به کادانس را به وجود بیاورد ولی آن را کامل نمیکند. به این خاطر است که یک نت محسوس حل نشده در این بین وجود دارد. رفتار کادانس ناقص باعث ایجاد یک مکث است و رفتاری شبیه به ویرگول در جمله را داراست. (I, V)
فریبا
در این اینجا یک درجه پنجم گام به یک ششم میرسد. در واقع درجه ششم گام با تونیک دو نت مشترک دارد و بسیار شبیه آن است و حتی در این کادانس نت محسوس نیز روی درجه اول حل میشود ولی آکورد پایانی چون به درجه اول نمیرسد، حسی شبیه به کادانس به وجود می آورد ولی کادانس خاتمه خوبی نمیباشد و شما را فریب میده. رفتار این فریبا شبیه به نقطه ویرگول است. (V, VI)
تیرس پیکاردی (سوم پیکاردی)
یکی از محبوب ترین کادانسهای دوران باروک، تیرس پیکاردی است که آهنگسازان آن زمان بسیار از آن استفاده میکردند. این کادانس در گامهای مینور در پایان قطعه شکل میگیرد و آکورد تونیک بعد از اجرا یک سوم بزرگ به خود می گیرد و تبدیل به یک تونیک ماژور میشود. سوم پیکاردی یک حس دگردیسی یا استحاله را در مخاطب ایجاد میکند. (i, I)
آندلوسی (اسپانیش)
در موسیقی فلامینکو و موسیقی پاپ بسیار محبوب است. زیرا بر روی آن ملودی های سیکونسی به خوبی سوار میشوند. در این کادانس سیر تحول آکوردها از تونیک به هفتم بزرگ، سپس به ششم بزرگ و در نهایت به پنجم بزرگ میرسد. (I, VII, VI, V)
سول
همانطور که از اسمش پیداست، از موسیقی سول نشات گرفته و در سبک های آراندبی و کارنتری حتی برخی گاسپل ها کارایی دارد. در سول، تغییر آکورد ها از حرکت تونیک به ششم کوچک شروع شده و بعد از آن به یک چهارم بزرگ و در آخر به یک پنجم بزرگ ختم میشود. اگر توجه کنید این کادانس بسیار شبیه به کادانس کامل است. (I, vi, IV, V)
جز
این کادانس اساس شروع یادگیری موسیقی جز میباشد که از یک دوم و حل آن به پنجم و حرکت به سوی اول است درجه دوم و چهارم در گام بسیار با هم شبیه بوده و اصطلاحا یک جفت آکورد موازی است. از طرفی این کادانس شبیه پرفکت یا کامل است، و از سوی دیگر تمام درجات آن آکوردهای هفتم میباشد.
فقط در گام ماژور یک دوم مینور به هفتم نمایان روی درجه پنج می رسد و در نهایت روی تونیک میج هفت ( دلتا هفت) حل میشود و در مینور یک دوم نیم کاسته هفت به درجه پنجم هفتم نمایان رسیده و روی تونیک مینور هفت حل میشود.
major : ii7,V7,I∆7
minor : ii7b5,V7,i7
