بعضی از سازها را میتوان خیلی سریعتر و در مدت زمان کوتاهتری آموخت، مثل هارمونیکا یا هنگ درام. به خاطر وسعت کم ساز و در عین حال که کمبود تکنیکهای اجرایی خیلی سریعتر میتوان آنها را آموخت پس اگر میخواهید ساز یاد بگیرید و مشغله زیادی دارید یک ساز کم زحمت را انتخاب کنید.
یک سری از سازها مثل درامز ,دسته بادی برنجیها و از این قبیل، نیازمند محل تمرین مناسب هستند زیرا صدای بسیار بلندی دارند بیشتر نوازندهها را مجبورند یا در استودیو یا در زیرزمین یا شوفاژ خانه تمرین کنند. پس به محل تمرین خود دقت بفرمایید.
بعد از گذراندن تمام این مراحل شما به مرحلهای از شناخت میرسید گزینههای شما به چند ساز محدود شده است حال شما میتوانید با انتخاب شخصی و از روی علاقه ساز مناسب خود را پیدا کنید به خاطر داشته باشید گاهی اوقات یک سری افراد به صورت شفاف و دقیق میدانند که چه سازی مناسب آنها است. مثلاً برای من از سن ۹ سالگی کاملاً گیتار الکتریک جایگاه خود را پیدا کرده بود این علاقه به قدری کامل و دقیق بود که من بعدها حتی با یادگیری سازهای دیگری هم علاقهام نسبت به گیتار الکتریک کمرنگ نشد. مطمئن باشید اگر سازمان حساب خود را پیدا کرده باشید هیچ کجا از زندگی خود آن را رها نمیکنید. چون طبق یک داستان قدیمی همه وقتی به دنیا میآید نواختن یک ساز در تقدیرشان نوشته شده است.
بد نیست بخوانید : باید چند ساعت در روز گیتار تمرین کنم ؟
در اینجا سازها را در حالت کلی تقسیم بندی کردیم، بد نیست که بدانید.
از کجا بدونم به چه سازی علاقه دارم یا چه سازی مناسب من است و چه سازی برای یادگیری بهتر است، از متداولترین سوالاتیست که هنرجویان در ابتدای مسیر دوست دارند بدانند. این دقیقاً خیلی مهم است که چه سازی مناسب ما میباشد من خیلی از هنرجوها رو میبینم که روزهای اول به احساس علاقهمند میشوند یک مدت از آن استفاده میکنند و بدون رسیدن به نتیجه آن را رها میکند. این بدان معنی است که این ساز مناسب آن شخص نبوده. خوب چگونه این مشکل را برطرف کنیم. در اینجا من چند راهکار برای شما نوشتم که میتواند به شما کمک کند.
علاقه موسیقیایی شما
من همیشه این را مثال میزنم اگه موسیقی فلامینکو دوست دارید دوتار نخرید. علاقمند به موسیقی هوی متال هستید قطعاً سه تار به شما کمکی نمیکند. پس ابتدا از همه باید نگاه کنید که چه موسیقی را بیشتر گوش میدهید اگر علاقمند به موسیقی سنتی هستید خوب قطعاً ساز سنتی انتخاب باید بکنید اگه علاقمند به موسیقی غربی هستید قطعاً باید ساز مناسب با آن سبک انتخاب کنید. علاقمندی شما نسبت به یه موسیقی باعث میشود که گزینههای اضافی حذف و گزینههای مد نظر محدود شود تا شما به راحتی بتوانید ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید.
سن یادگیری موسیقی
یک سری از سازها محدودیت سنی دارند. مثلاً سازهای گروه بادی برنجی برای افراد بالای ۱۳ سال توصیه میشود و یا برای افراد کمتر از ۵ سال ابتدا فلوت رکوردر و در نهایت ویولن یا پیانو توصیه میشود. این بدان خاطر است که گاهی سازهای مثل باسون یا ابوا نیاز به فشار زیادی برای دمش دارند که توان بچههای زیر ۱۰ سال بیشتر است.
ویژگی فیزیکی خود و ساز
به حمل و نقل یک ساز توجه کنید اگر شما جثه کوچک و ظریفی دارید حمل و نقل سازهای مثل کنترباس یا توبا خیلی سخت است. و مطمئن باشید این سازها را با وسایل حمل و نقل عمومی نیز نمیتوان جابجا کرد. نکته بعدی به فیزیک خود باید توجه کنید. مثلاً اگه دستهای کوتاهی دارید نواختن پیانو یا سازهای زهی مثل ویولنسل, کنترباس ، گیتار باس و غیر برای شما مشکل است . و یا مثلاً اگر حجم ریه پایین دارید نواختن سازهای مثل ترومپت و ترومبون قطعاً سخت میباشد.
ساز مناسب با گروه یا تک نوازی
اینکه یک سازی به صورت تکی میتواند اجرا داشته باشد یا به صورت گروهی خود یکی از معیارهای مهم است زیرا سازهایی مثل پیانو و گیتار میتوانند به تکیه اجرا داشته باشند و سازهای مثل ویولن ویولنسل و کنترل باس نیازمند یک دسته برای اجرا هستند و عموما به صورت تنها اجرا نمیکنند. سن نیز در این مقوله دوباره اهمیت دارد مثلاً کودکان دوست دارند گروهی ساز بزنند و بزرگترا علاقه دارند که تنهایی به نوازندگی بپردازند.
امتحان کردن سازهای مختلف
برای انتخاب یک ساز مورد علاقه یادتان باشد از بهترین حالت این است که آن ساز را دست بگیرید و یک بار آن را امتحان کنید مطمئن باشید ساز شما، شما را انتخاب میکند. خیلی از فروشگاههای موسیقی یا آموزشگاهها این امکان را در اختیار شما میگذارند, که سازی را که میخواید انتخاب کنید را امتحان کنید از طرفی جنس صدای آن برای شما خیلی میتواند تعیین کننده باشد. پس سعی کنید کمی بیشتر بگردید. من در انتهای این مقاله اسم چند گونه از سازهای اصلی را برای شما مینویسم تا منبعی برای جستجو داشته باشید.
ادوات مورد نیاز و میزان بودجه
هر سازی یک سری ادوات نیاز دارد که این ادوات باید جایگزین شود مثلاً آنش برای ساکسیفون یا کلاینت که هر از گاهی باید تعویض شود. یا سیمهای گیتار که باید هر دو ماه تعویض شود. یا ادواتی که برای سبکهای مختلف استفاده میشود مثلاً گیتار نیازمند قطعهای است به نام کاپو برای نوازندگی سبک فلامینکو. و یا ویولن نیازمندی قطعهای است به نام بالشتک که برای قرار گرفتن بین شانه و گردن استفاده میشود. پس وقتی که یک ساز را انتخاب میکنید به ادوات جانبی آن نیز دقت کنید. سازهایی مثل پیانو شاید هر ۳۰ سال نیازمند تعویض سیمهایشان باشد ولی نیاز به کوک هر فصل دارد.
مسئله اقتصادی بسیار مسئله مهمی بر انتخاب ساز است زیرا سازهایی مثل پیانو گرند، فاگوت، کنترباس، ویالونسل و…. دارای هزینه زیادی برای تهیه هستند. پس قطعاً به جیب خود باید با دقت نگاه کنید زیرا گاهی خریدن یک ویولنسر سطح پایین گرانتر از خرید یک گیتار حرفهای است.
مشاوره و منابع آموزسی
اگر از یک سازی خوشتان میآمد خیلی خوب است که از دوستان اطرافیان خانواده و حتی اساتید موسیقی مشاوره بگیرید برای انتخاب یک ساز. و یا حتی وقتی که ساز خود را انتخاب کردید با یکی از نوازندگان آن ساز صحبت کنید. این افراد میتوانند به شما در یادگیری و ادامه دادن مسیر کمکتان باشد.
یک سری از سازها به دلیل کمتر کار شدن روی آنها و استفاده آن در موارد خاص هم منابع کمتر, مدرسان محدودتر و تهیه سختتری دارد. اگر از یک سازی لذت میبرید به قابل دسترس بودن منابع آموزشی آن نیز توجه کنید. مثلاً یک سازی مثل توبای واگنری انتخاب نکنید که در اختیار چند ارکست سمفونی دنیا فقط قرار دارد.
ساعت و محل تمرین
بعضی از سازها را میتوان خیلی سریعتر و در مدت زمان کوتاهتری آموخت، مثل هارمونیکا یا هنگ درام. به خاطر وسعت کم ساز و در عین حال که کمبود تکنیکهای اجرایی خیلی سریعتر میتوان آنها را آموخت پس اگر میخواهید ساز یاد بگیرید و مشغله زیادی دارید یک ساز کم زحمت را انتخاب کنید.
یک سری از سازها مثل درامز ,دسته بادی برنجیها و از این قبیل، نیازمند محل تمرین مناسب هستند زیرا صدای بسیار بلندی دارند بیشتر نوازندهها را مجبورند یا در استودیو یا در زیرزمین یا شوفاژ خانه تمرین کنند. پس به محل تمرین خود دقت بفرمایید.
بعد از گذراندن تمام این مراحل شما به مرحلهای از شناخت میرسید گزینههای شما به چند ساز محدود شده است حال شما میتوانید با انتخاب شخصی و از روی علاقه ساز مناسب خود را پیدا کنید به خاطر داشته باشید گاهی اوقات یک سری افراد به صورت شفاف و دقیق میدانند که چه سازی مناسب آنها است. مثلاً برای من از سن ۹ سالگی کاملاً گیتار الکتریک جایگاه خود را پیدا کرده بود این علاقه به قدری کامل و دقیق بود که من بعدها حتی با یادگیری سازهای دیگری هم علاقهام نسبت به گیتار الکتریک کمرنگ نشد. مطمئن باشید اگر سازمان حساب خود را پیدا کرده باشید هیچ کجا از زندگی خود آن را رها نمیکنید. چون طبق یک داستان قدیمی همه وقتی به دنیا میآید نواختن یک ساز در تقدیرشان نوشته شده است.
بد نیست بخوانید : باید چند ساعت در روز گیتار تمرین کنم ؟
در اینجا سازها را در حالت کلی تقسیم بندی کردیم، بد نیست که بدانید.
سازهای کلاسیک
– دسته زهی زخمهای :
- گیتار
- ماندولین
- بانجو
- لوط
– دسته زهی آرشهای :
- ویالون
- ویولا
- ویالونسل
- کنترباس
– بادی چوبی :
- کلارینت
- فلوت
- ابوا
- فاگوت(باسون)
- ساکسیفون
– بادی برنجی :
- هورن
- ترومپت
- ترومبون
- توبا
– کوبه ای :
- درامز
- تومبا
- کاخن
- جیمبی
- تمپو
– شاسی دار :
- پیانو
- کیبورد
- اورگ (کیبرد، سینتی سایزر)
سازهای سنتی
– زخمه ای :
- تار
- سه تار
- دوتار
- تنبور
- عود
- رباب
- سی تار
- سنتور
- قانون
– آرشه ای :
- کمانچه
- قیژک
– کوبه ای :
- تمبک
- دف
- دایره زنگی
- گاوار
- دهل




