در این مطلب تمرین هایی که به شما کمک میکند بداهه نواز بهتری باشید را باهم مرور میکنیم. با دیدن تیتر مقاله عموماً افراد فکر میکنند که برای بداهه نوازی قطعاً نیازمند یک بکینگ ترک (موسیقی پس زمینه) بوده و تکرار بداهه نوازی روی این بکینگ ترکها به ما کمک میکند که بداهه نواز بهتری باشیم. در صورتی که اصلاً اینگونه نیست.
برای تمرین بداهه نوازی ما نیازمند تکنیکهایی هستیم که گستره جملات را در بداهه نوازی ما بیشتر کرده و قطعاً بداهه ای متنوعتر را برای ما به ارمغان بیاورد. با همدیگه چند نمونه از تمرینهایی را مرورمی کنیم که ما را در این امر راهنمایی میکند.
گام نوازی و مد گردی
خیلی اوقات در بداهه نوازی ما بر روی یک سری از آکوردها از چند مد مختلف استفاده میکنیم به عنوان مثال مثلاً در یک آکورد مینور ۷ ما میتوانیم از مودهایی چون آئولین یا همان مینور طبیعی مد دورین و مود فریژین استفاده کرد. این که چه چطور از این مودها استفاده کنیم و چگونه این مودها را در بداهه بنوازیم نیازمند تمرین جداگونه است.
یکی از این راهکارها نواختن مودها به دو دسته مودهای ماژوری و مودهای مینوریست. به این گونه که مودهای ماژوری ما مد یونین, لیدین و میکسولیدین است. مودها را بهترین راه این است که بر اساس مود ماژور یا همان یونین بشناسیم فقط در حین نواختن به این بیندیشیم که مود لیدین یک مود ماژوریست با درجه چهارم افزوده و میکسولیدین مودیس ماژور با درجه هفتم کوچک شده.
مودهای مینوری همچون دوری مود مینوریست با درجه ششم بزرگ و مود فریژین میخوری است با دوم کوچک شده. هرچند لوکرین مودی کاسته است در حین تمرین من دوست دارم آن را یک مد مینور ببینم با درجه دوم کوچک شده و پنجم کاسته.
اکنون که این مودها را یاد گرفتیم یادمان باشد که بهترین راه تمرین مودها نواختن آنها به صورت انواع مختلف سیکوئنس بوده و نه تنها تمرین بداهه نوازی است بلکه خود به خود یک تمرین انگشت جداگانه می باشد.
تمرین بداهه نوازی با آرپژ ها
تمرینهای آرپژ نوازی عموماً در دو بخش مختلف نواخته میشود. ابتدا قطعاً شما باید آرپژها را پشت سر هم و بر اساس درجات گام و بر اساس هارمونایز یک گام انجام بدیم یعنی اگه در گام مینور مینوازید درجه اول مینو درجه دوم کاسته درجه سوم ماژور درجه چهارم پنجم مینور و درجه ششم و هفتم ماژور باید باشد.
نواختن این آرپژها پشت سر هم به شما کمک میکند که آنها را به صورت کاربردیتری حفظ کنید. راه اول تمرین آرپژها اینگونه است که ۷ درجه آرپژ را به صورت پایگی نواخته سپس به صورت معکوس اول پشت سر هم بنوازید و در نهایت به صورت معکوس دوم.
در روش دوم در یک موقعیت آکوردها را به صورت پشت سر هم نواخته ولی هر کدام از این آکوردها بر حسب درجه مشترک یا میزان درجه نزدیکی از همدیگه قرار بگیرند. به عنوان مثال درجه اول و درجه سوم گام دارای نتهای مشترک درجه سوم و پنجم میباشد برای درک بهتر اگر ما آکوردهای لامینور و دوماژور را در نظر بگیریم که آکوردهای درجه اول و سوم گام لامینور است.
در نتهای دو و می مشترک هستند. پس هنگام تعویض این آکوردها ما فقط نت لا و نت سل را عوض کرده و آکورد لامینور ما تبدیل به آکورد دو ماژور میشود. به خاطر داشته باشید استفاده از هر دو گونه این روش تمرینها و آرپژ زدن شما را قویتر میکند.
تمرینهای تقویت گوش
یکی از ارکان بسیار مهم در تمرین بداهه نوازی، این است که ما ملودی که به ذهنمان میرسد را بتوانیم بر روی سازمان اجرا کنیم. قطعاً در این بخش تمرینهای دیکته موسیقی خیلی به ما کمک میکند در گسترش شنیدار موسیقی. یکی از تمارینی که به من در این امر کمک کرد, گوش دادن به موسیقیهای مختلف و سعی بر پیدا کردن گام و نواختن آن ملودی از طریق شنیدار بود.
این روش شاید خیلی به نظر پیش پا افتاده بیاید ولی در عمل به دلیل اینکه شما هم موسیقی دیگری را گوش میدهید و هم آن را مینوازید و میتوانید نسخه خود را با نسخه اصلی قیاس کنید قطعاً یک روش کاربردی و مثمر ثمر میباشد.
موتیفها و لیکها
حتی بداهه نوازان قهار هم زمانی که در حال اجرای یک بداهه هستند گاهی اوقات ملودی خلاقانهای به ذهنشان نمیرسد برای این مواقع خیلی از بداهه نوازان همیشه چند موتیف یا جملات کوتاه که با آنها لیک میگوییم در آستین خود برای یدک نگه میدارند که در این گونه مواقع استفاده کنند.
تمرین لیگهای مختلف نه تنها به شما کمک میکند که انگشتان خود را قویتر کرده و حتی باعث این میشود که شما ملودیهای جدیدتری از همان ساختارهای قدیمی بیرون بیاورید. در کنار این تمرینهای روزمره، پیشنهاد میکنم مطلب “آموزش بداهه نوازی” را نیز مطالعه کنید.
بک ترک برای تمرین بداهه
برای تمرین بداهه نوازی میتوانید از این بک ترکها استفاده کنید. یکی از بک ترکها 12 بار بلوز در گام لا مینور (Am) است و دیگری اسموت جز با سرعت 85bpm و در گار می مینور (Em) قرار دارد. در ابتدا ممکن از بیشتر از 2 دقیقه نتوانید روی آنها بداهه نوازی کنید و بعد از آن تمام ملودیها تکراری خواهد بود. اما نگران نباشید، این اتفاق کاملا طبیعی است و شروع کار برای همهی هنرجوها تقریبا به همین شکل است. پس سرد نشوید و فقط ادامه بدهید. تمرین، تمرین و تمرین….
